De Vlier is een grote, bladverliezende struik die zo'n 6 meter hoog en breed kan worden. Je kunt de Vlier op veel plaatsen verwilderd aantreffen, vooral op stikstofrijke gronden, langs wegen, in hagen en bossen, met name op plekken waar de aarde ooit verstoord werd door menselijke activiteiten.
De bloesem van de Vlier is een grote witte schermbloem die, afhankelijk van het klimaat ter plaatse, verschijnt in mei, juni en te oogsten is tot in juli.
De bloesem kan verwerkt worden in wijn, kan gefrituurd worden of als smaakstof in waterijs en limonade gebruikt worden. Hieronder volgt een simpel recept voor de zogenaamde Vlierbloesem-Champagne zoals wij die regelmatig zelf hebben gemaakt. Een verfrissende, lichtzure, koolzuurhoudende alcoholische drank. Het alcohol gehalte ligt afhankelijk van de hoeveelheid suiker die je gebruikt zo tussen de 3 en 5%.
Er zijn vele recepten in omloop, die vooral verschillen in de onderlinge hoeveelheden van de ingrediënten.
Je hebt nodig:
Wil je er liever een meer wijnachtige, sterkere drank van maken pas dan het recept aan en voeg nog toe:
Voeg de ingrediënten bij elkaar en laat het geheel in een met een doek afgedekte emmer een paar dagen staan tot de gisting op gang komt. Roer alles dagelijks een paar keer goed door. Als de gisting op gang is gekomen filtreer je het geheel af en doe je het in een fles met waterslot. Als de gisting flink afgenomen is, wordt het tijd om te bottelen. Bottel de drank in beugelflessen of flessen met schroefdop zodat je in het begin nog in de gaten kunt houden of de druk niet te hoog oploopt. Open na één of twee dagen een fles ter controle. Is de druk al fors opgelopen, dan is het misschien wijs alle flessen kort te openen om de overdruk af te laten. We willen een mousserend drankje, geen potentiële bommen in de kast!
Lekker; gekoeld met een schijfje citroen!
Ben je te laat om nog genoeg bloemen te vinden voor Vlierbloesemwijn of Vlierbloesem Champagne, dan niet getreurd, je weet dan in ieder geval wat je over een paar maanden aan vlierbessen verwachten kunt. De bessen zijn meestal rijp in augustus, september. Vlierbessen zijn natuurlijk bekend als bron van overheerlijke jam, compote, taartvulling enz. Ook zijn ze prima geschikt voor wijn. De smaak van de verse bessen bevalt niet iedereen bovendien bevat ze een stof waar sommige mensen last van kunnen krijgen (samburgine). Door koken, dus bij jam bereiding en dergelijke, verdwijnt deze stof.
Zelfs als je te vroeg bent voor de bloesem, maar de plant nog in de knop staat kun je altijd nog besluiten om de knoppen te gebruiken voor het maken van imitatie kappertjes door ze in te leggen in zout!
De Vlier kent een lange historie van gebruik en bijgeloof. De struik werd vaak in verband gebracht met hekserij. Heksen zouden zich graag in een vlier veranderen, tegelijkertijd worden heksen door de vlier afgeweerd en geeft een tak opgehangen bij de deur extra bescherming tegen heksen!
De takken van de vlier bevatten een zacht merg dat er gemakkelijk uit te peuteren is, zo krijg je buisjes die gebruikt worden voor het maken van pijpen en fluiten. Vroeger werden deze buisjes ook gebruikt om het vuur door aan te blazen. Hier zou de oorsprong van de Engelse naam elder te vinden zijn. Het Anglo-Saksische woord aeld betekent namelijk vuur.
De plant is tevens een goede toevoeging voor de composthoop. De wortels van de vlier stimuleren de fermentatie van de compost als de vlier dicht bij de composthoop staat.
Ook medicinaal heeft de vlier een lange geschiedenis. Het werd wel -de medicijnkast van het platteland- genoemd. Meestal wordt de bloesem gebruikt, maar alle plantendelen werden vroeger toegepast.
Je kunt jezelf insmeren met wat fijngewreven bladeren om muggen af te weren. De lucht van de bladeren is inderdaad niet erg plezierig en tesamen met de groene tint die ervan krijgt weer je misschien méér af dan alleen vervelende insecten!
Het sap van de bessen bevat een stof die behulpzaam is bij verkoudheid en hoesten.
De takken en bladeren zijn enigszins giftig. De bessen kunnen ook kleine hoeveelheden van deze giftige stoffen bevatten maar deze verdwijnen door koken.